Ubuntu

Uit Johfrael MyWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Ubuntu is een Linuxdistributie voor desktopcomputers, laptops, servers, tablets en smartphones. Dit besturingssysteem is beschikbaar in een groot aantal talen, waaronder het Nederlands. De makers van Ubuntu leggen de nadruk op gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid voor gebruik thuis, op school en op het werk. Er bestaat ook een servereditie onder de naam Ubuntu Server. Voor scholen is er Edubuntu met speciale programma's voor het onderwijs.

Ubuntu is gebaseerd op de Linuxdistributie Debian, maar onderscheidt zich hiervan door twee keer per jaar nieuwe versies uit te brengen. De nummers daarvan verwijzen naar het jaar en de maand van de verschijningsdatum.

De ontwikkeling van Ubuntu wordt geleid door Canonical Ltd., een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde privéonderneming gestart en gefinancierd door de Zuid-Afrikaan Mark Shuttleworth.

De naam komt van het concept Ubuntu uit de Zoeloe-cultuur in Zuid-Afrika. Het betekent zoiets als "menselijk zijn voor anderen".

Verspreiding

Ubuntu is grotendeels opensourcesoftware en gratis beschikbaar. Hierdoor is het besturingssysteem in ontwikkelingslanden populairder dan betaalde besturingssystemen.<ref>Sjabloon:EnOLPC-project</ref> Het besturingssysteem kan worden gedownload als ISO-bestand en op een cd of dvd worden gebrand, maar het is ook mogelijk installatiemedia te bestellen tegen betaling van verzendkosten.

Canonical Ltd. bood vroeger ook de mogelijkheid gratis officiële cd's te bestellen via de ShipIt-dienst, waarbij men zelfs geen verzendkosten hoefde te betalen. In april 2011 besloot Canonical Ltd. vanaf versie 11.04 de ShipIt-dienst stop te zetten. Dit omdat veel westerse landen tegenwoordig een goede en snelle breedbandverbinding hebben. Er worden nog wel cd's in de webwinkel van Canonical Ltd. verkocht.

De Ubuntu-cd's zijn uit te proberen zonder dat installatie daarvoor benodigd is. Voor de gebruikers van wie zijn computer niet voldoet aan de minimale systeemeisen voor deze live-cd, bestaat een alternatieve cd met een niet-grafische installatie.

Het is ook mogelijk om het ISO-bestand van Ubuntu op een USB-stick te plaatsen met een hulpprogramma zoals UNetbootin of YUMI.<ref>Ubuntu 14.04 installeren op een usb-stick met YUMI</ref>

Populariteit

In korte tijd is Ubuntu uitgegroeid tot de populairste Linuxdistributie onder particuliere gebruikers. De distributie kent een grote en actieve gebruikersgemeenschap. Lokale groepen Ubuntu-enthousiastelingen- zogenaamde LoCo Teams (local community teams) - zijn in vele landen actief. Sommige daarvan, onder meer het Belgische en het Nederlandse team, genieten officieel erkenning door Canonical.

De website DistroWatch geeft een goede indicatie van de populariteit van Ubuntu. Begin november 2008, een paar dagen na uitgifte van 8.10, stond Ubuntu op de eerste plaats van de afgelopen maand, de afgelopen drie maanden, het afgelopen half jaar en het afgelopen jaar. En dan zijn varianten als Kubuntu, Xubuntu en dergelijke nog niet meegeteld.<ref>Sjabloon:EnLinux Distributions - Facts and Figures</ref>

Desktoplinux.org heeft na onderzoek geconcludeerd dat Ubuntu, met daarin Kubuntu, Xubuntu en Edubuntu meegerekend, het grootste gebruikerspercentage heeft, met circa 30% van de GNU/Linux-desktopgebruikers.<ref>Desktoplinux.org 2007 Desktop Linux Market survey</ref>

Het Ministerie van Onderwijs en Wetenschap van Macedonië heeft het initiatief genomen om meer dan 180 000 Linuxdesktops aan scholen te schenken en stimuleert ook elke student in het land om Ubuntu-werkstations te gebruiken.<ref>Macedonia-school-computers</ref>

Op 9 oktober 2008 werd bekend dat alle servers van de Wikimedia Foundation, de organisatie achter onder andere Wikipedia, gemigreerd zullen worden naar Ubuntu 8.04.<ref>Wikimedia Foundation stapt over op Ubuntu 8.04</ref>

Unity

Ubuntu maakte tot en met versie 10.10 gebruik van versie 2.x van de GNOME-desktop. Vanaf versie 11.04 besloot Canonical om niet verder te gaan met de inmiddels nieuw ontwikkelde versie 3 van de GNOME-desktop, maar om het eigen Unity mee te leveren als standaarddesktopomgeving.<ref>Sjabloon:EnCanonical Ubuntu Splits From GNOME Over Design Issues</ref>

Unity is de standaardgebruiksomgeving geweest tot en met versie 17.04. Vanaf versie 17.10 is Canonical gestopt met het Unityproject en levert Ubuntu versie 3 van de GNOME-gebruiksomgeving.<ref>Sjabloon:EnUbuntu 17.10: Return of the GNOME</ref>

Software

Ubuntu kan alle voor Linux geschreven software draaien. Daarnaast kan een groeiend aantal programma's voor Windows worden gedraaid onder Wine, een opensource-implementatie van de Windows API en programmabibliotheken.

Een installatie van Ubuntu bevat een aantal standaardprogramma's, zoals systeemgereedschap, het kantoorsoftwarepakket LibreOffice, de webbrowser Firefox, het e-mailprogramma Thunderbird en een reeks kleine spellen. Ubuntu gebruikt, net als Debian, het pakketbeheersysteem apt. Sinds Ubuntu 9.10 wordt Ubuntu Software Center gebruikt voor het beheren van softwarepakketten.

Categorieën

Beschikbare software wordt in de volgende categorieën onderverdeeld:

main
Vrije software met officiële ondersteuning.
restricted
Niet-vrije software met officiële ondersteuning. Deze categorie bevat propriëtaire stuurprogramma's.
universe
Vrije software met ondersteuning van de gebruikersgemeenschap. Met andere woorden het gaat hier wel om vrije software, maar deze zit niet standaard in een van de Ubuntu-distributies.
multiverse
Niet-vrije software met ondersteuning van de gebruikersgemeenschap.
backports
Nieuwe software uit nieuwere Ubuntu-versies (meestal ontwikkelingsversies).

64 bit

Ubuntu is er in 32 bit en in 64 bit. Indien de 64 bitversie van Ubuntu wordt gebruikt, dan is vrijwel al deze software ook in 64 bit beschikbaar. Alleen eventuele closed-source software zal in 32 bits beschikbaar zijn, maar deze kunnen door middel van de bibliotheek ia32-libs toch gebruikt worden. Sinds de uitgave van Ubuntu 13.10 is de 64 bitversie de standaardversie.<ref>Ubuntu to Promote 64bit Downloads As Default - omgubuntu</ref> Voor installatie op oudere hardware wordt de 32 bitversie aanbevolen. Bij de uitgave van 14.04 is de 32 bitversie echter weer standaard.<ref>download pagina Ubuntu 14.04 - ubuntu.com</ref>

Vanaf versie 17.10 bestaat er alleen nog een 64 bitversie voor de desktop en vanaf versie 18.04 LTS geldt dat ook voor de serverversie.<ref>Sjabloon:EnUbuntu 18.04 LTS (Bionic Beaver)</ref>

Propriëtaire software

Het grootste gedeelte van de software die bij Ubuntu geleverd wordt is vrije software. Voor drivers waarvoor geen goed vrij alternatief is worden echter propriëtaire stuurprogramma's meegeleverd. Propiëtaire software is software waarvan de broncode in het bezit van een bedrijf is dat alle rechten op deze software bezit. Een voorbeeld hiervan zijn de stuurprogramma's van Nvidia voor grafische kaarten, die hun chipset bevatten.

Een aantal multimediaformaten, zoals MP3, is beschermd door software-octrooien en kunnen niet in de officiële distributies van Ubuntu worden opgenomen. Ondersteuning voor deze mediaformaten is echter toe te voegen na de installatie van het besturingssysteem. Ook een aantal bekende TrueType-lettertypes is beschermd door intellectuele eigendomsrechten en wordt niet meegeleverd met de officiële distributie.

Versies

Ubuntu werkt met een versiesysteem dat verwijst naar het jaartal en de maand van uitgave. Zo verwijst versie 8.04 naar 2008, maand 4 (april). Ubuntu verschijnt tweemaal per jaar, in april en in oktober. Versie 6.06, 'Dapper', verscheen twee maanden later dan oorspronkelijk gepland, om diverse verbeteringen alsnog te kunnen aanbrengen; vandaar dat deze 6.06 heet in plaats van 6.04.